15:36
AQSh fond bozori 2026-yilni sust boshladi, 1995-yildan beri global bozorlarga nisbatan eng yomon natijani ko‘rsatdiGelonghui 19-fevral|2026-yilning birinchi choragi boshlanishi bilan, uzoq vaqtdan beri global iqtisodiyotning dvigateli sifatida qaralgan AQSh fond bozori qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Goldman Sachs’ning so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh fond bozori 1995-yildan beri global bozorlar bilan solishtirganda eng yomon boshlanishni boshdan kechirmoqda. Dunyoning boshqa hududlaridagi fond bozorlari o‘sib borayotgan bir paytda, AQSh bozori esa sust harakat qilmoqda, bu esa investorlar orasida AQSh fond bozorining uzoq muddatli ustunligi so‘roq ostida qolayotganiga keng muhokamalarni keltirib chiqardi. 2026-yil fevral o‘rtalariga kelib, AQSh yirik kompaniyalarini kuzatuvchi S&P 500 indeksi yil boshidan beri 1% ga pasaygan, AQShdan tashqari global bozorlar daromadini kuzatuvchi indeks (ACWX) esa 8% ga o‘sgan. Bu tafovut qisqa muddatli emas, agar so‘nggi 1 yil natijalariga qarasak, AQShdan tashqari xalqaro indeks 30% ga o‘sgan, bu esa shu davrdagi AQSh fond bozorining 10% o‘sishidan uch baravar ko‘p. Tahlilchilar bu o‘zgarish geosiyosiy xavflarning manbasi o‘zgarishi bilan bog‘liq ekanini ta’kidlaydi. Ilgari xavflar odatda tashqi manbalardan kelgan bo‘lsa, hozirda ko‘plab xavflar AQSh ichidan, jumladan, Trump ma’muriyatining boj siyosati va Grenlandiyani qo‘shib olish kabi radikal bayonotlardan kelib chiqmoqda. Macquarie global strategiya bo‘limi rahbari Viktor Shvets ta’kidlashicha, 2025-yilda dollar qayta baholanishi va AQSh bilan boshqa hududlar o‘rtasidagi “aksiyalarning xavf mukofoti” farqining qisqarishi global investorlar uchun juda og‘ir jarayon bo‘ladi. AQSh fond bozori global bozorlar bilan solishtirganda past natija ko‘rsatayotgan bo‘lsa-da, narxlari hanuz yuqoriligicha qolmoqda. Ba’zi tahlilchilar moliyaviy inqirozdan keyingi yillarda AQSh va global bozorlarning P/E ko‘rsatkichi deyarli teng bo‘lganini, biroq so‘nggi o‘n yillikda yirik texnologik kompaniyalar portlashi natijasida AQSh fond bozorining P/E ko‘rsatkichi hozirda boshqa hududlarga nisbatan o‘rtacha 40% yuqoriligini bildiradi. Eng tashvishli jihati esa AQSh fond bozorining yuqori darajada konsentratsiyalashganidir. O‘tgan yil dekabr holatiga ko‘ra, AQShning eng yirik o‘nta kompaniyasi (“Magnificent Seven”, Broadcom, Eli Lilly va Visa) S&P 500 indeksining 40% ulushini tashkil qilmoqda, bu o‘n yil avvalgi 20% dan ancha yuqori. Hatto “Magnificent Seven”ni hisobga olmaganda ham, AQSh fond bozorining P/E ko‘rsatkichi 20 baravardan yuqori bo‘lib, g‘ayrioddiy yuqori darajada. Bu yuqori mukofot AQSh fond bozorini sun’iy intellekt (AI) savdo kutilyotganidek pasayish yuz bersa, nihoyatda zaif qilib qo‘yadi.